درست در روزهایی که رئیسجمهور حقانیت ملت ایران را در تریبون مجمع عمومی سازمان ملل فریاد میزند؛ مقامات آمریکایی هم در حاشیه مجمع عمومی با میانجیگری قطر و پاکستان در حال تبادل پیام با طرف ایرانی هستند.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران تأیید کرده که «ارتباط با طرف آمریکایی از طریق میانجی قطری انجام شد» و ایران شرایط خود را بسیار صریح و روشن به آمریکا اعلام کرد. این شرایط شامل پایان جنگ در همه جبههها، توقف تجاوزات آمریکا، لغو محاصره دریایی و جنگ اقتصادی و آزادسازی داراییهای ایران بود.
نماینده رهبر معظم انقلاب و دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران هم در گفتوگو با شبکه خبر گفت: در جلسه مشترک با رئیس جمهور قرار شد آقای عراقچی طی سفر به نیویورک شروط ایران را به واسطهها ابلاغ کند.
محسن رضایی افزود: ما دیگر به دیپلماسی گذشته و اوضاع اسلامآباد و قبل از آن برنمیگردیم؛ آمریکاییها اول باید هفت شرط ایران را عملی کنند، وگرنه نه تنگه هرمز باز میشود و نه مذاکراتی آغاز.
توافق مرحلهای یا تشدید تنش؟
ترامپ با هدف سناریو سازی برای طرف ایرانی ، با ادبیات ریاکارانه رد و بدل پیام از طریق میانجیها را بسیار خوب توصیف کرده و گفته «مذاکرات دیگری نیز در آینده نزدیک انجام خواهد شد»؛ اما به نظر میرسد هیچ توافق جامعی حاصل نشده است.
بر اساس تحلیل منابع پاکستانی و آمریکایی، آمریکا به دنبال رسیدن به یک «توافق مرحلهای» کم هزینه با ایران است.
سناریو محتمل این است: ابتدا توافقی بر سر امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز و جلوگیری از گسترش درگیری انجام و سپس موضوعات پیچیدهتر مثل پرونده هستهای، توان موشکی و نقش منطقهای ایران بررسی شود.
اما این توافق مرحلهای، صلح پایدار نیست. یک تحلیلگر آمریکایی بهصراحت میگوید: «اظهارات ترامپ درباره پایان جنگ پس از انتخابات میاندورهای، لزوماً به معنای نزدیک شدن به توافق جامع نیست». ترامپ همزمان با حفظ فشار نظامی و اقتصادی، کانالهای دیپلماتیک را باز نگه داشته تا از موضع قدرت مذاکره کند.
آینده چه میشود؟
سه سناریو وجود دارد: سناریو اول: توافق مرحلهای و آتشبس موقت. آمریکا و ایران بر سر امنیت کشتیرانی و تبادل داراییها توافق میکنند. ترامپ این را به عنوان «پیروزی» به رأیدهندگانش میفروشد. اما این توافق، شکننده است و ممکن است پس از انتخابات نوامبر فروبریزد.
سناریو دوم: تشدید تنش و جنگ تمامعیار. اگر مذاکرات شکست بخورد و ایران از انپیتی خارج شود، آمریکا و اسرائیل ممکن است حمله گستردهای انجام دهند. اما این سناریو برای ترامپ در آستانه انتخابات، خودکشی سیاسی است.
سناریو سوم: ادامه وضعیت فعلی. نه جنگ تمامعیار، نه صلح واقعی. یک «جنگ فرسایشی مدیریتشده» که در آن ایران کنترل میدانی هرمز را حفظ میکند و آمریکا هزینههای سنگین جنگ را متحمل میشود. این وضعیت میتواند ماهها یا سالها ادامه یابد. با همه اینها ایران همچنان در موقعیت قدرت است. تنگه هرمز در دست ماست. هزینههای جنگ، کمر آمریکا را خم کرده و دشمن، از ترس فروپاشی سیاسی داخلی، به دنبال راه خروج است. اروپاییها هم به ما نیاز دارند که تنگه را باز کنیم، تنگهای که به گفته محسن رضایی تا محقق نشدن شروط ایران، باز نخواهد شد.
نظر شما